Architektura 1918 - 1939

Projekt Świątyni Opatrzności Bożej, Zdzisław Mączeński, ok. 1930 r., fot. T. Stani, własność córki Z. Mączeńskiego
Projekt Świątyni Opatrzności Bożej, Zdzisław Mączeński, ok. 1930 r., fot. T. Stani, własność córki Z. Mączeńskiego

Wystawa Architektura Polski niepodległej. Idea w przestrzeni miasta wczoraj i dziś ukazuje wizje kształtowania miasta sprzed niespełna stu lat, twórcze poszukiwania nowego ładu w architekturze i realia, które temu towarzyszyły. Na ekspozycję składają się projekty i rysunki architektoniczne budowli powstałych w okresie międzywojennym, plany urbanistyczne, pamiątki po słynnych architektach, dokumenty i archiwalia, przedmioty składające się na warsztat pracy architekta, inne liczne zabytki oraz fotografie z niezwykłymi ujęciami życia codziennego tamtej epoki. Goście muzeum na czas zwiedzania będą mogli przenieść się do lat 1918 – 1939 i przyjrzeć się temu jak w Polsce, która właśnie odzyskała niepodległość, próbowano kształtować otoczenie, by zaspokoić potrzeby mieszkańców miast oraz pogodzić ich różne interesy nie tracąc nic na pięknie w architekturze ani wygodzie życia w dużej społeczności. „Zależy nam na tym, aby ukazać siłę pozytywnego, przedsiębiorczego i odnoszącego sukcesy patriotyzmu – budującego patriotyzmu w działaniu” – zachęca dr Tadeusz Skoczek, dyrektor muzeum – „jest to kolejny krok w strategii wystawienniczej muzeum”.

Twórcom wystawy udało się dotrzeć do niepublikowanych wcześniej projektów architektonicznych. Na zwiedzających czekają takie historyczne perełki jak różne warianty projektów budynku, w którym dziś mieści się Ministerstwo Edukacji Narodowej autorstwa prof. Zdzisława Mączeńskiego, jednego z czołowych polskich architektów okresu międzywojennego. Będzie to zatem okazja do porównania zaskakujących szkiców i rysunków, niepublikowanych od prawie 90 lat, gdy stworzyła je ręka profesora Politechniki Warszawskiej.
Prezentacja dokonań polskich architektów i urbanistów, poszukiwań idei, piękna i wygody w architekturze, jest tylko jednym z celów, które postawiono przed wystawą. Jej kuratorzy, Krzysztof Mordyński, Paweł Bezak oraz Stefan Artymowski chcieliby zachęcić zwiedzających do otwartej dyskusji o współczesnym mieście i jego problemach związanych m.in. z funkcjonowaniem i estetyką.
„Podczas przechadzki po przeszłości nasi goście mogą dowiedzieć się, że problemy życia w mieście istniały zawsze i zachęcały urbanistów do projektowania. Wiele z tych problemów, marzeń, propozycji rozwiązań, może wydać nam się dziwnie znajomych, całkiem współczesnych, jak miasta ogrody, czy funkcjonalne osiedla” – mówi Krzysztof Mordyński, kurator prowadzący projekt Architektura Polski niepodległej. Specjaliści planowali przestrzeń miejską na różne sposoby i nie było w tym przypadku. Dzisiaj też tak się dzieje, ale powinniśmy pamiętać, że to nasze zachowania i nasza wrażliwość decydują o tym, czy będziemy żyć w przestrzeni przyjaznej i przyjemnej czy też takiej, którą należy tylko z odrazą przebyć w drodze do domu.

Wystawę wieńczy część o tytule Forum. W tym specjalnie zaaranżowanym miejscu gość muzeum może porzucić rolę zwiedzającego i stać się aktywnym uczestnikiem dyskusji o życiu we współczesnym mieście, jego organizacji, wyglądzie i sferze ekonomicznej. Można tu zostawić komentarz, a miłośników fotografii poprosimy o nadsyłanie zdjęć z uwagami, które będziemy wyświetlać na ekranie. „Chcemy, aby muzeum stało się miejscem społecznie aktywnym, w którym można nie tylko poznać historię, ale także zabrać głos w sprawie ważnych problemów współczesnego miasta” przekonuje Paweł Bezak, kurator wystawy Architektura Polski niepodległej.

Wystawie, która potrwa do 15 grudnia 2012 roku, będą towarzyszyły liczne dodatkowe wydarzenia związane z tematyką polskiej architektury zarówno tej dawnej jak i współczesnej: wykłady, spacery architektoniczne, warsztaty dla dzieci, gra miejska, koncert oraz panel dyskusyjny. Do zapoznania się z tym programem zachęca dr Stefan Artymowski, kierownik Działu Edukacji: „Przygotowując cały projekt myśleliśmy o różnych grupach wiekowych. Staramy się pokazać architekturę w sposób, który zainteresuje zarówno młodzież, jak i dorosłych”.

Informacje o wystawie i program wydarzeń: www.muzeumniepodleglosci.art.pl.


Partnerami projektu są Instytut Sztuki PAN, Narodowe Archiwum Cyfrowe oraz Oddział Warszawski SARP.

Projekt dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu Patriotyzm Jutra.


Materiały prasowe Muzeum Niepodległości.