Fabryki do miast

Elektrociepłownia działająca na terenie byłych Zakładów Przemysłu Ciągnikowego URSUS, ogrzewająca część dzielnicy Ursus, fot. z archiwum Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Ursusa
Elektrociepłownia działająca na terenie byłych Zakładów Przemysłu Ciągnikowego URSUS, ogrzewająca część dzielnicy Ursus, fot. z archiwum Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Ursusa

Czy przemysł jest w mieście potrzebny? Jaką rolę może odegrać w budowaniu pozytywnych procesów społecznych? Czy lepsza jest neoindustrializacja czy reindustrializacja

O dwóch koncepcjach powrotu przemysłu do współczesnych miast, na przykładzie dzielnicy Ursus w Warszawie, rozmawiać będą Edwin Bendyk, publicysta, dyrektor Ośrodka Badań nad Przyszłością Collegium Civitas, autor wydanej właśnie książki Bunt sieci oraz Krzysztof Nawratek, architekt i urbanista, wykładający architekturę na Uniwersytecie w Plymouth.

W warszawskiej dzielnicy Ursus te rozważania mają charakter jak najbardziej konkretny – przyszłość 180 hektarów terenów, na których wśród częściowo wyburzonych fabrycznych hal, działa blisko sto różnych przedsiębiorstw, nie została przesądzona.

Krzysztof Nawratek przylatuje do Warszawy na zaproszenie Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Ursusa, by poprowadzić warsztaty urbanistyczne dla studentów Uniwersytetu Warszawskiego. W tekście wstępu pisze m.in.: „Podstawowym problemem współczesnego miasta jest utrata podmiotowości – pieniądze, idee, regulacje, władza, ludzie mają znaczenie, gdy przychodzą z zewnątrz. (...) Re-industrializacja jest więc warunkiem koniecznym odbudowy podmiotowości miasta, pozwala ona bowiem związać poszczególne miejskie wątki, porozumieć się poszczególnym skalom w jakich miejscy aktorzy działają. Re-industrializacja nie jest więc jedynie pomysłem na powtórne wprowadzenie przemysłu do miast, lecz na odbudowę relacji pomiędzy kapitałem a życiem i miejscem”.

„Przez długie lata symbolem Ursusa był animowany neon na budynku dyrekcji fabryki traktorów” – mówi Edwin Bendyk. – „Trzy ciągniki o kręcących się wesoło kołach odeszły do historii podobnie jak całe Zakłady Przemysłu Ciągnikowego URSUS. Neon łatwo odtworzyć, ale czy można i warto przywracać Ursusowi przemysł? Nie ma powrotu do dumnej industrialnej przeszłości, bo oparta była na modelu infrastrukturalnym i surowcowym, którego nie sposób utrzymać. Możliwa jest jednak neoindustrializacja, projekt budowy realnej gospodarki opartej na bitach, atomach i kreatywnej pracy ucieleśnionej, a nie spekulacjach”.


Edwin Bendyk – publicysta zajmujący się wpływem technologii na życie społeczne. Publikuje w tygodniku Polityka. Członek założyciel Stowarzyszenia im. Stanisława Brzozowskiego. Wykłada w Collegium Civitas i Centrum Nauk Społecznych Państwowej Akademii Nauk. Dyrektor Ośrodka Badań nad Przyszłością Collegium Civitas oraz członek Rady Fundacji Nowoczesna Polska. Autor książek: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności (2002), Antymatrix – człowiek w labiryncie sieci (2004), Miłość, wojna, rewolucja. Szkice na czas kryzysu (2009), Bunt sieci (2012).
www.bendyk.blog.polityka.pl


Krzysztof Nawratek – architekt, urbanista, absolwent Politechniki Śląskiej w Gliwicach, doktor nauk technicznych. Wykładał geografię społeczną na uniwersytecie w Rydze. Autor alternatywnego planu zagospodarowania przestrzennego Rygi. Od 2006 do 2008 roku mieszkał w Irlandii, gdzie pracował jako główny urbanista w firmie Colin Buchanan w Dublinie, a następnie jako pracownik naukowy w Instytucie Analiz Przestrzennych i Regionalnych na Uniwersytecie w Maynooth. Obecnie wykłada architekturę na Uniwersytecie w Plymouth w Wielkiej Brytanii.
www.krzysztofnawratek.blox.pl


Dyskusja odbędzie się w ramach tegorocznej edycji festiwalu Synchronicity_Warsaw oraz działania Culburb Ursus.

Organizator: Fundacja Bęc Zmiana
Projekt współfinansują: Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Współpraca: Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Ursusa – organizator konkursu Miasto Przemysłowe 2.0 współorganizowanego z Kołem Naukowym Studentów Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warszawskiego SPATIUM

Materiały prasowe Fundacji Bęc Zmiana.