Statek kosmiczny Ziemia

Jarosław Kozakiewicz „Tardigrada botanica”, 2009
Jarosław Kozakiewicz „Tardigrada botanica”, 2009

„Im bardziej zaawansowana staje się nauka, tym bliższa jest sztuce;
Im bardziej zaawansowana jest sztuka, tym bliżej jej do nauki”.

Richard Buckminster Fuller, 1939

Co może zmienić naszą percepcję przestrzeni? Odkrycie, że Ziemia nie jest centrum Wszechświata… Lądowanie na Księżycu… Surfowanie po Internecie… Dwa ostatnie elementy szczególnie wpłynęły na współczesną koncepcję przestrzeni podczas ubiegłego półwiecza. W czasie, gdy cały świat przyglądał się pierwszym krokom człowieka na Księżycu, przy dźwięku Space Oddity Davida Bowie w tle, zaledwie kilka osób zarejestrowało równie rewolucyjny moment: narodziny Internetu.

W tym samym, 1969 roku, wydana została książka jednego z najbardziej postępowych wizjonerów XX wieku, Richarda Buckminster Fullera, zatytułowana Statek kosmiczny Ziemia. Przez wielu uważany za Leonarda da Vinci naszych czasów, ten amerykański architekt, wynalazca, ekolog i filantrop, starał się obudzić w ludziach świadomość kruchości naszej planety i jej ograniczonych zasobów. Rozwinięta przez niego koncepcja „statku kosmicznego Ziemia”, podejmowana także przez innych naukowców, odbija się dziś szczególnie alarmującym echem, przypominając nam o tym, że wszyscy jesteśmy od siebie zależni i wzajemnie połączeni.

Punktem wyjścia wystawy w toruńskim CSW jest fullerowska idea „statku kosmicznego Ziemia” (do którego nie ma instrukcji obsługi), mająca podkreślić wizje artystów inspirowanych holistycznymi i ekologicznie świadomymi postawami, skoncentrowanymi na refleksji wokół człowieka i jego planety.

Jak sztuka może wpłynąć na technologię? – rozmyślał teoretyk sztuki i badacz nowych mediów Matko Meštrović, i to pytanie, postawione odwrotnie niż zwyczajowa refleksja nad tym, jak zaawansowane technologie oddziałują na sztukę, wskazuje perspektywę kluczową dla wystawy, obejmującą zarówno doświadczenia związane z nowymi trendami i wczesną sztuką komputerową (information art), ze szczególnym uwzględnieniem Europy Wschodniej, jak i najbardziej interesujące i futurystyczne badania współczesnych artystów młodego pokolenia.

Wystawa kładzie nacisk na twórców i zjawiska artystyczne, które odegrały pionierską rolę w tak zwanej sztuce mediów, rozpoczynając od konstruktywistycznych i pozytywistycznych stanowisk wobec postępu technologicznego i naukowego lat 50. i 60., poprzez tendencje, które zakładały walkę o przemianę świata przez syntezę sztuk, aż do aktualnych badań artystycznych, łączących sztukę z najbardziej zaawansowanymi dziedzinami współczesnej nauki i technologii (takich jak na przykład bio- czy nanotechnologia).

Wśród pionierów, którzy pojawiają się na wystawie, szczególny nacisk położono na twórców z Europy Wschodniej, których dorobek, niezwykle istotny i innowacyjny, jest jednak mniej widoczny w skali międzynarodowej. Począwszy od pewnych historycznych przykładów postaw twórczych (Vladimir Bonačić, Aleksandar Srnec, a także im współcześni międzynarodowi artyści), wystawa skupia się głównie na aktualnych praktykach i perspektywach, które sztuka wraz z nauką otworzą w przyszłości. Projekt Statek kosmiczny Ziemia ma przeanalizować, jak badacze percepcji kolorów, światła i ruchu ewoluowali, oraz jak młode pokolenia odnoszą się do utopijnych wizji lat 60., a także jak poprzez ścisłą współpracę między artystami i naukowcami wypracowywane są nowe paradygmaty.


Artyści: Acconci Studio, Micol Assaël, Massimo Bartolini, Vladimir Bonačić, Loris Cecchini, Gianni Colombo, Olafur Eliasson, Xárene Eskandar, Alicja Kwade, Jarosław Kozakiewicz, Piotr Kowalski, Christiane Löhr, Katarina Löfström, Jakub Nepraš, Ernesto Neto, Christopher O’Leary & Casey Alt, Jorge + Lucy Orta, Diller Scofidio + Renfro, Tobias Putrih, Martin Rille, Simon Thorogood & Stephen Wolff, Aleksandar Srnec, Nikola Uzunovski, Johannes Vogl, Victoria Vesna

Kuratorka: Dobrila Denegri

Materiały prasowe CSW Znaki Czasu w Toruniu.

www.csw.torun.pl

Acconci Studio, „Umbruffla”, 2005–
Acconci Studio, „Umbruffla”, 2005–