NArchitekTURA na tapecie

Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA
Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA

 

W tym roku, tak jak w latach ubiegłych, magazyn „Wallpaper” opublikował wyniki przeglądu najciekawszych młodych pracowni architektonicznych świata – Architects Directory. Wśród trzydziestu uczestników przeglądu znalazła się jedna pracownia z Polski – NArchitekTURA.

 

Bartosz Haduch – właściciel NArchitekTURY, przyznał, że był zaskoczony wyróżnieniem, gdyż, jak stwierdził, architektura, którą projektuje pracownia, nie do końca odpowiada wizji kultury obrazkowej, preferowanej przez redaktorów brytyjskiego czasopisma.

Od 2009 roku, czyli od trzeciej edycji przeglądu, organizator, oprócz prezentowania dotychczasowego dorobku wybranych pracowni, wyznacza dla nich zadanie projektowe. W minionym roku tematem prac był idealny dom. W tym roku architekci mieli przygotować koncepcyjny projekt obiektu w wybranej przez siebie lokalizacji. Redaktorzy „Wallpapera” postawili kilka warunków. Budynek miał być plombą o powierzchni nieprzekraczającej stu metrów kwadratowych i musiał uwzględniać uwarunkowania ekonomiczne i środowiskowe, na które w tym roku położono szczególny nacisk. Organizatorom przeglądu zależało na tym, aby przygotowane projekty reprezentowały sposób myślenia poszczególnych pracowni o architekturze, ale również aby były twórczymi prowokacjami.

Wybór NArchitekTURY padł na Djenné w Mali – jednym z najbiedniejszych państw świata. O wyborze lokalizacji nie przesądziła jednak sytuacja gospodarcza afrykańskiego państwa, ale fascynacja twórczością Bernarda Bertolucciego, w tym przypadku filmem „The Sheltering Sky” (1990). Idea projektu zakładała opisanie dalszych losów głównej bohaterki za pomocą architektury. Zaprojektowany dom, którego nazwa powtarza tytuł filmu, ma być schronieniem, azylem dla osoby, która przeżyła tragedię (film kończy się śmiercią męża bohaterki), a zarazem miejscem narodzin nowych pragnień, bodźcem do dalszego życia.

Budynek wypełnia niewielką przerwę w istniejącej pierzei. Neutralna bryła została zdefiniowana za pomocą kilku zróżnicowanych płaszczyzn. „Podcięcie” tylnej elewacji odpowiada biegowi wewnętrznych schodów, pełni również praktyczną funkcję – daje schronienie przed słońcem w strefie wejścia. Tak jak okoliczną zabudowę, elewacje domu pokrywa glina, która schnąc, będzie zmieniać kolor, upodabniając plombę do istniejącej zabudowy. Wyjątek stanowi pochyła płaszczyzna rozsuwanego dachu, który jest panelem słonecznym, a zarazem jedynym oknem w budynku. Dzięki zastosowaniu ogniw fotowoltaicznych budynek jest energetycznie samowystarczalny. Aby optycznie powiększyć wnętrze domu, architekci podzielili przestrzeń tylko tam, gdzie było to konieczne. Również w tym celu wszystkie meble zostały dosunięte do ścian budynku, które zamieniły się w szafy o zróżnicowanych podziałach.

NArchitekTURA jest piątą polską pracownią wyróżnioną przez magazyn „Wallpaper” (KWK Promes – 2007, Mobius Architekci, Front Architects – 2008, Moomoo Architects – 2009). Jej sukces to kolejny powód do komplementowania młodych, rodzimych architektów, którzy coraz częściej zaskakują świeżością pomysłów i różnorodnością podejmowanych działań. Wychodząc poza wąskie ramy dominującego sposobu uprawiania architektury, sankcjonowanego działalnością „starych” mistrzów, poszukują inspiracji w naukach ścisłych, korzystają z badań socjologów czy psychologów, doceniają i inkorporują praktyki charakterystyczne dla innych dziedzin sztuki. Pozostaje mieć nadzieję, że taka postawa zaowocuje w przyszłości realizacjami godnymi najbardziej liczących się w świecie architektury nagród, których ciągle polskim twórcom brakuje.

Paweł Kraus 

www.wallpaper.com/directory/architects/2010

www.narchitektura.pl

Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA
Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA

Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA
Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA

Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA
Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA

Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA
Dom jednorodzinny „The Sheltering Sky” © NArchitekTURA